9 สิ่ง ที่ทำเป็นประจำสุขภาพดีได้ทุกวัย

• ควบคุมน้ำหนักให้เหมาะสมกับเพศและวัย กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้น้ำหนักตัวเป็นดัชนีวัดด้านสุขภาพที่สำคัญ เพราะน้ำหนักตัวมีผลโดยตรงต่อสุขภาพ ผู้ที่มีน้ำหนักตัวเหมาะสมกับวัย และได้สัดส่วนกับความสูงของตนเอง จะช่วยให้มีสุขภาพที่ดี ปลอดภัยจากโรค และมีชีวิตยืนยาวเบื้องต้นเพื่อนๆสามารถดูน้ำหนักตัวที่เหมาะสมกับส่วนสูงได้จากการคำณวนค่า BMI โดยค่า BMI มากกว่า 25 ถือเป็นโรคอ้วน ขั้นที่ 1 เสี่ยงต่อการเป็นโรคเรื้อรังที่สัมพันธ์กับโรคอ้วน, ความผิดปกติของต่อมไร้ท่อและการเผาผลาญของร่างกาย รวมถึงปัญหาทางสังคมและจิตใจ และกรณีค่า BMI น้อยกว่า 18.5 ถือเป็นผอมมาก เสี่ยงต่อการที่ร่างกายอ่อนแอ เจ็บป่วยง่าย เป็นต้น (คำนวณค่า BMI คลิกที่รูป)
  .
  .
• งดหรือลดเหล้า บุหรี่และแอลกอฮอล์ สำหรับการดื่มสุรา พบว่าผู้ที่ติดสุราหนักจะมีอายุสั้นกว่าบุคคลทั่วไป 10 – 14 ปี นอกจากนี้ยังเสี่ยงสูงต่อการเป็นโรคในระบบอวัยวะต่าง ๆ เช่น โรคนอนไม่หลับ บุคลิกภาพแปรปรวน ความจำเสื่อม ซึมเศร้า สมองพิการ และโรคมะเร็งในหลายอวัยวะโดยเฉพาะมะเร็งตับ รวมถึงโรคเรื้อรังอื่น ๆ เช่น โรคเบาหวาน ตับอักเสบ ตับแข็งจากสุรา โรคกระเพาะอาหารอักเสบ โรคเกาต์และพิษสุราเรื้อรัง และที่สำคัญสำหรับในประเทศไทยคือ อุบัติเหตุจากเมาแล้วขับองค์การอนามัยโลก (WHO) เผยข้อมูลว่า ในควันบุหรี่เต็มไปด้วยนิโคตินและสารเคมี 7,000 ชนิด, สารพิษ มากกว่า 250 ชนิด และสารก่อมะเร็ง มากกว่า 70 ชนิด ทำให้ผู้สูบเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองตีบ-แตก-ตัน โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคปอดและระบบทางเดินหายใจ ทั้งนี้ปอดจะรับผลกระทบจากการสูบบุหรี่โดยตรง ทำให้เกิดอาการไอเรื้อรัง หลอดลมอักเสบ ปอดบวม โรคทางเดินหายใจอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) เป็นโรคถุงลมโป่งพอง และที่ร้ายแรงที่สุดคือการเป็น “โรคมะเร็งปอด” โดยข้อมูลจากศูนย์บริการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์ฯ ระบุว่า ผู้ที่สูบบุหรี่วันละ 1 ซองก็มีความเสี่ยงโรคมะเร็งปอดมากกว่าผู้ไม่สูบบุหรี่ถึง 10 เท่า และหากสูบวันละ 2 ซอง ก็เสี่ยงโรคมะเร็งมากกว่าคนไม่สูบบุหรี่ถึง 25 เท่า นอกจากนี้ยังส่งผลกระทบให้เกิดโรคในระบบอื่น ๆ อีกมาก
• ตรวจสุขภาพประจำปี การตรวจสุขภาพเป็นการตรวจหาความผิดปกติ ที่อาจเป็นสัญญาณของโรคที่ซ่อนอยู่ หรือภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคในอนาคต ซึ่งหากไม่ได้รับการตรวจสุขภาพ และปล่อยไว้นานเป็นแรมปี เมื่อถึงคราวที่โรคกำเริบหรือแสดงอาการ ก็อาจมีความรุนแรงมาก มีค่าใช้จ่ายในการรักษาที่สูง นอกจากนี้การตรวจสุขภาพยังเป็นการหาปัจจัย หรือพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค ซึ่งเจ้าตัวอาจไม่รู้สึกว่าเป็นปัญหา เช่น กรรมพันธุ์ การดื่มเหล้า สูบบุหรี่ การบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม การขาดการออกกำลังกาย การมีอารมณ์เครียด ภาวะน้ำหนักเกินหรือลงพุง เป็นต้น อย่างไรก็ตามเพื่อนควรศึกษาวิธีการตรวจสุขภาพเบื้องต้นด้วยตัวเอง ไว้คอยสังเกตการเปลี่ยนแปลงระหว่างปีด้วย
• มองโลกในแง่บวก มีวิธีจัดการกับความเครียดที่ดี ชีวิตทุกคนต้องเผชิญกับเรื่องที่ดีและเรื่องที่ร้าย ทั้งเรื่องของคน สถานการณ์ต่างๆ การมองโลกในแง่บวก ไม่ใช่การมองแบบโลกสวย รับได้ทุกอย่างไม่คิดแก้ไข หรือมองแบบแง่ลบที่จะเป็นการสร้างความกดดันเพิ่มมากขึ้นให้กับตัวเอง แต่เป็นทักษะในการมองคน มองสถานการณ์ที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะดีหรือร้ายในด้านบวก เพื่อนำมาสร้างเป็นแรงผลักดัน กระตุ้นให้มีพลัง วางแผนเอาชนะอุปสรรคในแต่ละเรื่องไปได้ แบบไม่เครียด ไม่กังวลจนเกินไป และเสริมสร้างความภาคภูมิใจในการแก้ปัญหาได้ในแต่ละครั้ง
• มีงานอดิเรกหรือไลฟ์สไตล์ที่ตัวเองชอบและเป็นประโยชน์กับสุขภาพ การจัดแบ่งเวลาอย่างเหมาะสมให้เพื่อน ๆ มีงานอดิเรกที่สอดคล้องกับความสนใจจะมีประโยชน์อย่างมาก ทั้งนี้งานอดิเรกบางงานเป็นประโยชน์ทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ โดยสามารถเติมพลังบวกให้กับจิตใจ บรรเทาความเครียด ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย และพักจากเรื่องที่ทำให้เครียด เพิ่มความสุขในชีวิตได้หลากหลายมิติ และหลายๆงานอดิเรกยังช่วยเสริมสร้างสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคต่าง ๆ เช่น โรคเบาหวาน ภาวะคอเลสเตอรอลสูง ภาวะความดันโลหิตสูง เป็นต้น โดยมักเป็นงานอดิเรกที่เกี่ยวข้องกับการออกกำลังกายและกีฬา

เรียบเรียงโดย : กองบรรณาธิการ
แหล่งที่มา : www.thaihealth.or.th  www.nutrition.flagTHAI.pdf
ภาพประกอบจาก : www.freepik.com